Якутские буквы:

Якутский → Русский

түҥүр

I родственники по мужской линии через женитьбу детей, братьев или сестер: кырдьаҕас түҥүр дед мужа дочери или сестры; истиҥ түҥүр а) сват (отец жены сына); б) отец жены брата; тастыҥ түҥүр отец мужа племянницы или сестры; ту-ҥүр уол двоюродный племянник жены сына или мужа дочери.
II см. дүҥүр .

Якутский → Якутский

түҥүр

аат. Кэргэнниилэр аҕалара уонна эр дьон аймахтара бэйэ-бэйэлэригэр уруулуу (сыбааттыы) сыһыаннара. ☉ Родство отцов жены и мужа по отношению друг к другу, также каждый из родственников по мужской линии со стороны мужа и жены по отношению друг к другу, сват. Бу күннэргэ түҥүрдэрэ ыалдьыттыы кэлиэхтээх
□ Түҥүр — эрдии-ойохтуулар эр дьон аймахтарын уруурҕаһыыларын аата. «Саха с.»
др.-тюрк. түҥүр

Еще переводы:

сват

сват (Русский → Якутский)

м. 1. (лицо, сватающее кого-л.) сыбаат, суорумньу; 2. (отец зятя или невестки) түҥүр.

түҥүрдэн

түҥүрдэн (Якутский → Якутский)

туохт. Түҥүр уруулан, кими эмэ кытта түҥүрдүү буол. ☉ Обретать свата, становиться сватами. Эйэҕэс-сайаҕас үчүгэй түҥүрдэммиккин
□ Абааһыта түҥүрдэнэн, ходоҕойдонон кэлэн олорор. ПЭК ОНЛЯ VIII

түҥүрдүү

түҥүрдүү (Якутский → Якутский)

  1. сыһ. Түҥүр быһыытынан аймахтыы, сыбааттыы (буол). ☉ Сватами (быть, стать)
    Хойут Намыйаан биһиги түҥүрдүү буолан хааллахпытына олус табыллыа этибит. «Чолбон»
  2. даҕ. суолт. Түҥүр быһыытынан аймахтыы, сыбааттыы (дьон). ☉ Являющиеся сватами (люди). Ээ, ол кинилэр түҥүрдүүлэр дии
    □ Ханныгын да иһин, аны түҥүрдүү кэриэтэ дьон буоллахпыт. Болот Боотур
омолуй

омолуй (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр. Кэпсээ, сэһэргээ, эт, саҥар (көрсүһэ түһээт). ☉ Говорить, заговорить (обычно во время встречи)
[Айыы-Сээн:] Нөрүөн нөргүй! Бу хайа дьуортугун билбэтим. Омолуй! Суорун Омоллоон
Уруу иһэр! — диэн омолуйдулар, Түҥүр-ходоҕой иһэр, — диэн биллэрдилэр. С. Зверев

ханалдьыс

ханалдьыс (Якутский → Якутский)

ханалдьый диэнтэн холб. туһ. Түҥүр, ходоҕой дьоннорум Түһүлгэлии тутуһан Түөрэҥнэһэн аастылар, Ханыыларын булсуһан Ханалдьыһан киирдилэр. С. Зверев
[Тааттакайдаан эбэкэйбитигэр] Хатан ньаҥсаалардаах саҥалаах, Ханаҕаркаан бэйэлэрдээх Хатын дьахталлар ханалдьыспыттар. А-ИМН ОЫЭБЫ

кэһии

кэһии (Якутский → Русский)

I и. д. от кэс = 1) переход по воде; 2) нарушение; сокуону кэһии нарушение закона.
II гостинец, маленький подарок # хоонньоһор кэһии уст. часть калыма, отдаваемая женихом (в тот его приезд, когда он разделяет с невестой ложе с позволения её родителей); кыыс кэһиитэ уст. часть приданого, приносимого невестой; түҥүр-ходоҕой кэһиитэ уст. подарок сватам от жениха.

сыбаат

сыбаат (Якутский → Якутский)

аат. Кэргэнниилэр аҕалара уонна эр дьон аймахтара бэйэ-бэйэлэригэр түҥүрдүү буолуулара, түҥүр. ☉ Сват. Бастаан быстах чэйдээһиҥҥэ ыраахтан кэлбит күтүөттээх сыбааттары уонна ыҥырыллыбыт боччумнаах ыалдьыттары кытта чэйдээтилэр. Тыаһыт. Байбал оҕонньор: «Ноо! Сыбаатым эбиккин дии, доҕоор!» И. Семёнов
Оҕолор холбоһон ыал буолбут дьоҥҥо кыыс ийэтэ уол дьонугар ходоҕой, аҕата сыбаат дэнэр. СНЕ ӨОДь

төркүттээ

төркүттээ (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр. Төрөппүттэргэр, аймахтаргар, доҕотторгор бэлэхтээх кэлэн эбэтэр кинилэртэн бэлэх ылаары ыалдьыттаа (эргэ тахсыбыт кыыс туһунан). ☉ Приезжать к родителям, родственникам, друзьям в гости с подарками или за подарками (о новобрачной)
Төһө эмэ көһүттэрэн баран, Төрүөбүттэригэр төркүттүүр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Төҥүргэстээх өтөхпөр, Төрөөбүт дойдубар Төркүттээн тиийэммин Түһээбит эбиппин. Саха фольк. [Арыгы] Түҥүргэ-ходоҕойго Төркүттүүр күҥҥэ Төргүү сүөрэр Төрүт ас буолла. Өксөкүлээх Өлөксөй

ходоҕой

ходоҕой (Якутский → Якутский)

аат. Оҕолоро холбоһон уруу-аймах буолбут дьахтар (бэйэ-бэйэлэригэр сыһыаннаан этэргэ). ☉ Мать или родственница жены или мужа (по отношению друг к другу), сватья
Дуоһуйанастынан, Эт дьон элэйэн, Сыа дьон сылайан, Ходоҕойдор хонуктуу бардылар, Түҥүрдэр түлүк ууларыгар түстүлэр. С. Зверев
Түҥүрэттэр, ходоҕойдор Түспэтиһэн олороллор Бастыҥ остуолга ыҥыртаран. Дьуон Дьаҥылы
ср. тюрк. кудаҕай ‘сватья’, монг. худагы ‘кумушка’

таҥаралаа

таҥаралаа (Якутский → Якутский)

туохт., харыс. т. Олох олорон бүт, өл. ☉ Умереть, скончаться, почить
Били Өндүрэй оҕонньор эмээхсинэ таҥаралаабыт, тээтэ онно баран кэллэ. А. Софронов
Нохоо, Мэхээлэ, тубус, хайаан да тубуһуннаран арахсыам! Мин сотору өлүөм. Эйэлээх хаалыҥ… Төрөппүт оҕолорбун өстөөх хаалларан бараммын мин хайдах таҥаралыахпыный? Амма Аччыгыйа
Өкөйө кэргэнэ эмиэ тыҥатынан ыалдьан быһаас таҥаралаабыт сурахтааҕа. Софр. Данилов
Таҥаралаан сынньаннаҕа. Түҥүрүм кэнниттэн мин эмиэ батыстарбын сөп буолуо этэ. М. Доҕордуурап