кровожадный, хищный.

1) хищный; адьырҕа кыыллар хищные звери, хищники; 2) злой, свирепый; адьырҕа эһэ свирепый медведь.

I 1) тот, у кого горе; переживающий горе; 2) достойный сожаления; стоящий того, чтобы его жалели (о человеке и предмете).
II имеющий клыки; с... клыками; клыкастый # аһыылаах кыыл хищный зверь, хищник.

м. арҕас (у лошади); сабырҕах (у хищных животных); разг. өҥүс бас (у человека).

даҕ. Аһыылаах, суостаах, адьырҕа (кыыл). ☉ Зубастый, клыкастый, хищный (зверь)
Ньургууналыын иккиэн тоҥон чиккэйэн хаалбыт, көп түүлээх, анаҕастаах кыылы сыарҕаттан ньылбы тардан түһэрдилэр. А. Сыромятникова
[Булчут ыт] онтон иччитин көмүскүүргэ, ханныктаах да анаҕастаах кыылтан куттаммат. Н. Абыйчанин

даҕ., эргэр. Сиэмэх, куһаҕан, кырыктаах (хол., ойуун, хотой). ☉ Злобный (напр., шаман), хищный (напр., орел)
Саамай ыраах күүркэх төрүттээх көтөрдөрүнэн суор уонна хотой дииллэрэ. ФГЕ СТС
Айыыһыкка айыы ойууна эрэ киирэрэ, күүркэх майгылаах хара ойуун киирбэт. «ХС»

I уст. тонкая дранка или лучина (для вязки верш, плетения корзин).
II хищная птица семейства соколиных.

1. 1. аат. Ардай аһыылаах, кырыктаах улахан сиэмэх кыыл. ☉ Большой хищный зверь, хищник
      Мин билэбин: кыыл адьырҕата Күөнтэспэккэ бэриммэтин, Хара тыа түргэн атахтааҕа Сырата суох ситтэрбэтин. С. Данилов
      Бука, арҕах хастыбакка сылдьар сырҕан адьырҕата буолуо диэн сэрэйэбит. Болот Боотур
2. көсп. Кырыктаах, өстөөх, хаанымсах биистэр, дьоннор (үксүгэр сэриитимсийэр, сэриини күөртүүр реакция туһунан). ☉ Крайне враждебные, кровожадные силы (обычно о реакционных силах, враждебных миру)
   Адьырҕа омугу адьырҕаҕа Анньан биэрэн баран, Алдьархай таҕыстаҕына Аһаах мастан Астаан аһыыр Адьынаттаах эбит. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Мин бардым: Аан дойду хаанымсах адьырҕатын Ахсатан, арҕаҕын иһигэр Атаранан хараҕалыы анньыһа. С. Васильев
   Аска наар иҥсэлээҕиҥ Адьырҕа хааннанар, Айыы да бэйэлээҕи Аһынар уурайар. К. Кулиев (тылб.)
3. даҕ. суолт.
4. Сиэмэх, ардай аһыылаах (харамай, кыыл). ☉ Хищный, кровожадный. Адьырҕа кыыл. Адьырҕа эһэ. Адьырҕа балык.
   □ Икки адьырҕа эһэ биир арҕахха кыстаабат (өс хоһ.)
   Адьырҕа балык обургу муҥха үрдүнэн түһэн, дириҥ далайга аҕыйахта көстөн хаалла. Доҕордоһуу т. Билэр инигит, эһэлэр Адьырҕа кыылга киирсэллэр: Тыҥырахтаахтар, тиистээхтэр, Олус сиэмэх идэлээхтэр. С. Данилов
   Биһиги норуокка сордоҥу олус сиэмэх, адьырҕа балык курдук өйдөбүл баар. Багдарыын Сүлбэ
5. көсп. Кырыктаах, өстөөх; хаанымсах; сэриинэн ииригирбит. ☉ Хищный; кровожадный; крайне враждебный (о людях воинственной реакции)
   Абааһы аймаҕыттан адьырҕа атамааннара мин буолабын, көстүбэт киэнэ күтүр күүстээхтэрэ мин буолабын. Ньургун Боотур
   Арахсыахпыт суоҕа — диирбит дии! Ону баара адьырҕа өстөөхтөрө Араардахтара абаккатыан! Эллэй
   Коля бүгүн аан бастаан адьырҕа дьон ортотугар тыл этиэхтээх. Эрилик Эристиин

1) имеющий ногти, когти; с... ногтями, с... когтями; уһун тыҥырахтаах с длинными ногтями или когтями; 2) когтистый; эһэ тыҥырахтаах атаҕа когтистые лапы медведя # тыҥырахтаахтар зоол. хищные птицы.

даҕ., кэпс. Иҥсэлээх, адьырҕа. ☉ Жадный, хищный
Нэһилиэк иһигэр адьыр бандьыыттар баалларын, кинилэри быччары тутан ылар наадатын, онно эппиэттээх, мүччүргэннээх кэм кэлбитин өйдөттө. Болот Боотур
Этиҥ этэр. Тыаллыын күрсэ. Абарыы күүгэнинэн Адьыр долгун ынчыктаата. И. Чаҕылҕан
◊ Адьыр уу — кирдээх, сытыган уу. ☉ Грязная гнилая вода
Үрдүгүттэн Үлүгэрдээх хахсааттар Үргүйэр буолтара; Акылааккар Адьыр уулар Аллар буолтара. Л. Попов
Кулгаах ырааҕы истэр. Үрдүк аат, үтүө сурах анна адьыр уу буолан хаалара эмиэ баар. А. Сыромятникова
△ Амтана суох аҥаардас уу (ас). ☉ Жидкая безвкусная пища
[Баайдар] Арыгы, кымыс утахтаналлар, Биһиэхэ ас аннын Адьыр уу ымдаанын бэрсэллэрэ. ЛБС