Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ыаһыр

туохт.
1. Чоҕойдонон кэһиэҕир, чоҕойго бүөлэт (хамсаны этэргэ). Забиваться, наполняться табачной копотью (о курительной трубке). Эбэм хамсата ыаһырбыт
Аны хамсата ыаһыран сообурҕаабыт — ити барыта ардах-хаар битэ. Болот Боотур
2. көсп. Дьиппинийэ хараҥар, харааран көһүн, саппаҕыр (хол., этиҥ былытын этэргэ). Становиться тёмным, отяжелевшим, непроницаемым, темнеть (напр., о грозовых тучах)
Үөһэ ыаһырбыт былыттар өрө-таҥнары үөмэхтэһэллэрэ. Софр. Данилов
Муора үрдүк былыттара Ордук ыараан, ыаһыран, Намырыһан бардылар. И. Чаҕылҕан
Ол күн сир-дойду бүтүннүү лүҥкүрэн, ыаһыран, аан дойду барыта хобдох-курус көрүҥнэммит этэ. НЕ ТАО
3. көсп. Дьиппиэн, тыйыс көрүҥнэн, дьиппиэр, тыйыһыр. Быть, становиться угрюмым, иметь мрачный вид, мрачнеть, насупливаться
«Ыык, доҕор!» — аныаха диэри саҥата суох ыаһыран, истэн олорбут Киил оҕонньор, дьиксиммит санааҕа, олус улаханнык көхсүн тыаһатан кэбистэ. Н. Лугинов
[Сүөдэр] Кылаана тостубут Кыһыытын кыатанан, Кытарда, ыаһырда. С. Васильев
«Эн харчыҥ наадата суох», — оҕонньор ыаһыран туран кэллэ. В. Бианки (тылб.)

Якутский → Русский

ыаһыр=

забиваться табачной копотью (о курительной трубке).


Еще переводы:

ыаһырт

ыаһырт (Якутский → Якутский)

ыаһыр диэнтэн дьаһ
туһ. Этиҥ былыта логлоруйан тахсан халлаан илин өттүн ыаһырда лүҥкүрдүбүт. П. Аввакумов
Дууһаны ыаһырдар күлүктээх күннэри, Дьол кыымын саҕаҥҥын, сууһарыаҥ эн эрэ! «ХС»

мрачнеть

мрачнеть (Русский → Якутский)

несов. 1. хараҥар, ыаһыр; 2. (становиться угрюмым) дьэбин уос, харааһын хараастыбыт дьүһүннэн.

аһылыктаныы

аһылыктаныы (Якутский → Якутский)

аһылыктан диэнтэн хай
аата. Бэс туорааҕынан аһылыктаныыттан тииҥ айаҕын иһэ ыаһырар, онон сорох ардыгар маассабайдык өлөр. ТСКБ

ыастый

ыастый (Якутский → Якутский)

ыаһыр диэн курдук
Мурат хараҕа өһүрэн, ыастыйан киирэн барда. Күрүлгэн
Хаар былыттара хотуттан үүрүллэн кэлэннэр, улам хойдон, боруоран, ыастыйан, борук-сорук тунуйда. «ХС»

ыаһырбахтаа

ыаһырбахтаа (Якутский → Якутский)

ыаһыр диэнтэн тиэт
көрүҥ. Ымай халлаан Ыраас ньуура Ыыстыйбыттыы Ыаһырбахтаан, …… Чэки-курус Дьэбин уоста. Күннүк Уурастыырап
Уҥуоргу мыраан ардаары ыаһырбахтаан баран, дьайҕаран эрэр былыттыын силбэһэн, …… күөх тумарыгы бүрүнэр. П. Аввакумов

логлоруй

логлоруй (Якутский → Якутский)

I
логлой диэнтэн хамс
көстүү. Ыраах кэбиһиилээх оттор логлоруйаллар.  Этиҥ былыта логлоруйан тахсан халлаан илин өттүн ыаһырда лүҥкүрдүбүт. П. Аввакумов
II
туохт. Кэлимсэттэн көһөҥөнөн ойун, араҕыс (хол., тоҥ буору, хайа тааһын этиллэр). Откалываться большими кусками (напр., о мёрзлой земле, глыбе камня от скалы). Сир кытаанахтык тоҥноҕуна, буора үчүгэйдик логлоруйар

лүҥкүрт

лүҥкүрт (Якутский → Якутский)

лүҥкүр I диэнтэн дьаһ
туһ. [Киис Бэргэн:] Б а р а ммат ө стө һ ү ү, бараммат атааннаһыы най хара буруота мин тыыммын хаайар. Сирэйдэр мичээрдэрин кини күлүктүүр, халлааммыт ньуурун кини лүҥкүрдэр. И. Гоголев
Этиҥ былыта логлоруйан тахсан халлаан илин өттүн ыаһырда лүҥкүрдүбүт. П. Аввакумов

лэбиэ

лэбиэ (Якутский → Якутский)

даҕ., фольк. Ыаһырбыт хараҥа дьүһүннээх, ыас курдук. Сплошной, тёмный (напр., об облаке)
А р ҕ а а х а ллаан Алдьархайдаах арҕаһыттан Лэбиэ хара былыт Лэглээрбитинэн түстэ, Бастаах-атахтаах Най хара суорун былыт Тоҕус дохсун холоругунан Тоҕо ытыллан түстэ. П. Ойуунускай

чугастааҕы

чугастааҕы (Якутский → Якутский)

даҕ. Ырааҕа суох, чугас эргин баар (хол., дэриэбинэ). Ближний, близлежащий (напр., о деревне)
Киини пиэрмэлэр чугастааҕы бааһыналарга эрэ симэллэр. Амма Аччыгыйа
Чугастааҕы сайылык ыалын түптэлэрин буруота, күһүҥҥү күөл туманын курдук, сири сабардаан көстөр. Эрилик Эристиин
Чугастааҕы чараҥныын, кэтэх мыраанныын, барыта биир буола ыаһыран, улаатан, үллэн, эн билбэтэх таас эркиннэриҥ дуу, таас очуостарыҥ дуу буола эмискэ үүнэн чампарыктаһан, суоруһан турбуттара. Н. Заболоцкай

ыаһый

ыаһый (Якутский → Якутский)

ыаһыр диэн курдук
Ыар санааттан ыаһыйбыт, Ытык санааттан сырдаабыт Хара бараан күлүккэр Хаҥкыйдаҕым буоллун! И. Гоголев
Кыыс оҕо иҥэ дьэ тоҕо ыаһыйда? — Өһүөнтэн. В. Потапова
Тыа улам хойдон, маһа улам бөдөҥөөн истэ, …… бу манныктан тыа куруук ыаһыйбыт, сабыстыбыт курдук буолааччы. В. Арсеньев (тылб.)