Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ыйылас

I
ыйылаа диэнтэн холб. туһ. Эмискэ сир өрө титирэстии түстэ, тула уоттар уһууртаатылар, сэнэрээттэр көтөн ыйыластылар. Н. Якутскай
Атыырдар утарыта көрсүһээт, дьохсооттоһон ойоҕос ойоҕосторунан буоллулар, …… хабыр хатаннык хаһыытастылар, ыйыластылар. В. Протодьяконов
Мас кэрдэр бириэмэтигэр ыттарбыт эмиэ, кыыл баарын билэн, кэлээри ыйылаһар саҥалара субу эймэнэ турар. Я. Семёнов
II
даҕ.
1. Ыйылаан саҥарар. ☉ Визжащий (о голосе). Онтон көмөлөһөөччү, эмискэччи кытаанах дьүһүннэнэ түһээт, хайдах эрэ ыйылас куолаһынан кыланна: «Эмиэ туох көрүдьүөһэй?» Л. Толстой (тылб.)
— Ама биһигини көмүскүүр туох да суох дуо? — Кини ыйылас куолаһа чыҥкыныыра. Г. Николаева (тылб.)
2. Иһиирэр курдук сытыы тыаһы таһаарар. ☉ Свистящий (о пуле)
Киһи төбөтүгэр хатанар ыйылас тыас өрө быыгынаан эрэрэ баара да, сир-халлаан хайдар сүрдээх улахан тыаһа тоҕо барда. П. Филиппов
Баһылай эмиэ таһырдьа тахсан, ыйылас буулдьалар анныларынан маҕыйа-маҕыйа тэбиннэ. «ХС»
Буулдьалар ыйылас тыастарыттан киһи куйахата күүрэрэ. ПНИ ДКК

Якутский → Русский

ыйылас=

совм. от ыйылаа =.

Еще переводы:

визгливый

визгливый (Русский → Якутский)

прил. 1. (напр. о лае, плаче и т. п.) часкыйар, ыйылыыр, кыланар; 2. (о человеке) часкыйымтыа, часкыйар үгэстээх, ыйылас.

хорос

хорос (Якутский → Якутский)

хорой I диэнтэн холб. туһ. Болугур оҕонньор аттыгар хороһон олорбут ыттара, буурҕаттан чаҕыйан, ыйылаһа-ыйылаһа хаарга хаптаһаллар. Н. Якутскай
Күөл илин өттүгэр сиҥнэн эрэр хотонноох балаҕан — тохтубут күрүө-хаһаа сүллүгэстэрэ хороһон көстөллөр. Н. Лугинов

ып-

ып- (Якутский → Якутский)

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, сорох ы- дорҕоонтон саҕаланар тылларга сыстар: ып-ыйылас, ып-ыраас. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательного, присоединяемая к основам, начинающимся на ы-: ып-ыраас ‘совершенно чистый’, ып-ыйылас ‘очень, сильно свистящий’
Халлаан күп-күөх дьэҥкир мындаатыгар ып-ыраас, мап-маҕан күн кылбайар. Н. Габышев
Буулдьа биир кэм ып-ыйылас, буора буп-бурҕаҥнас, топ-тобурҕас. И. Сосин
Сүөһү ыпыраастык мэччийбит күөх кырсыттан араҕас тимэх сибэккилэр кылбастылар. Э. Соколов
ср. кирг. ып ‘усиление к словам, начинающимся на -ы’

сэйбэҥнэс

сэйбэҥнэс (Якутский → Якутский)

сэйбэҥнээ диэнтэн холб. туһ. [Ыттар] ытаһан-соҥоһон, ыйылаһан баран эмиэ иннэ-кэннэ, төрдө-түмүгэ биллибэт айаннарын салҕаан сиэлэн сэйбэҥнэстилэр. Н. Лугинов

ыһыыр-куһуур

ыһыыр-куһуур (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. Араастаан иһиллэр ыйылас-уйулас тыаһы таһаар (хол., тыалы этэргэ). ☉ Громко гудеть, свистеть (напр., о ветре)
Тыал сүрдэннэ, ураһатын сабыыта араастаан ыһыырар-куһуурар. Болот Боотур

хаптас

хаптас (Якутский → Якутский)

хаптай диэнтэн холб. туһ. Болугур оҕонньор аттыгар хороһон олорбут ыттара, буурҕаттан чаҕыйан, ыйылаһа-ыйылаһа хаарга хаптаһаллар. Н. Якутскай
[Эһэ] Оҕолоро барыах-кэлиэх сирдэрин булбакка хаптаһан сыттахтарына, ийэлэрэ бу баар буола түспүтэ. Р. Кулаковскай
Арай хойутаан быкпыт иинэҕэс оттоох талах үүммүт үрэхтэрин бата биир эмэ оҕонньор бугуллара, кымырдаҕас оргулун кэриэтэ, сиргэ хаптаһан көстөллөрө. В. Титов

сириэнэ

сириэнэ (Якутский → Якутский)

аат. Хатаннык ыйылаан тыаһаан сигнал биэрэр тыас. ☉ Резкий, громкий, завывающий сигнальный гудок, сирена
Сэттэ чааска, улуйан, Сириэнэ үөгүлээтэ. Күннүк Уурастыырап
Арай эмискэ салгыҥҥа сириэнэлэр ытаһан ыйыласпыттара. «ХС»
Эмискэ улуйан эрэр курдук сириэнэ онолуйда. «ББ»

буп-

буп- (Якутский → Якутский)

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, буу-, будь-, бур- сүһүөхтэринэн саҕаланар тылларга сыстар. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательных, присоениняемая к основам, начинающимся со слогов буу-, будь-, бур-. Бупбудьурҕай баттахтаах
□ [Оҕото] ыарыйдар эрэ, барыах-кэлиэх сирин булбакка, буп-буугунас буолан хаалара. «ХС»
Миша кыйахаммыта ааспакка буп-буугунас. «ХС»
Буулдьа биир кэм ып-ыйылас, буора буп-бурҕаҥнас, топтобурҕас. И. Сосин

иһиирбэхтээ

иһиирбэхтээ (Якутский → Якутский)

иһиир диэнтэн тиэт
көрүҥ. Сахаар Микиитэ синьиэлин одуулаһа-одуулаһа, иһиирбэхтии турбахтаата. Амма Аччыгыйа
Күнүс баһаар иннигэр Уһанар биир саппыкыһыт …… Иһиирбэхтии баахсанан Биһэр, саҥа сунуур тиһэр, Эн бачыыҥкаҥ сардаҥанан Соппуттуу, килбэчийэр. И. Гоголев
Гусардар уланнар оннуларыгар турунан эрдэхтэринэ, ыраах сыаптан таппат буулдьалар ыйылаһан иһиирбэхтээн ааһыталаатылар. Л. Толстой (тылб.)

сиритэ-хайыта

сиритэ-хайыта (Якутский → Якутский)

сыһ. Хас да сиринэн сиирэ, хайа барар курдук. ☉ Так, чтобы разорвать, распороть, располосовать в нескольких местах
Кэрчиэс буулдьалар, санаабар, миигин сиритэхайыта көтөн, ыйылаһан-сарылаһан аастылар. Р. Кулаковскай
Кыыла [эһэтэ] аҥаар босхо атаҕынан киһини сиритэ-хайыта сынньар. М. Чооруоһап
Таҥас оҥостор тириилэрин сахалар сиритэ-хайыта быспакка, бэркэ харыстаан сүлэн, ууннары тардан, көнө сиргэ тэнитэ быраҕан тоҥороллор. АНП ССХТ