лиһирдээ диэнтэн холб. туһ. Кинээстээх чаччыына ыспыраанньык арыалдьыт дьонун батыһыннаран кулуба саалатыттан лиһирдэһэн таҕыстылар. «ХС»

арыаллаа диэнтэн хай
аата. Борокуруор, ыспыраанньык уонна хаһаак арыаллааһыннарынан да буоллар, кини [Натансон] син [куоратыгар] тиксибитэ. В. Гаврильева

көр ыспыраанньык
Саамай муҥур тойонунан уокурук ыспыраабынньыга буолара. «ХС»
Ыспыраабынньык өтөрүнэн үрүүмкэ арыгыттан холуочуйбута суоҕа. С. Курилов (тылб.)

көр аһыылаах-абалаах
Бүтүн нэһилиэк үрдүнэн улахан абалаах-аһыылаах суолу оҥордум диэбэккэ, Лэгиэн Кыычыкын ыспыраанньыгы, сэтээтэли кытары кэпсэтэн тугу эрэ саҥара-саҥара, күлүм аллайбахтыыр. Күннүк Уурастыырап

сыһ. Суостаахтык, дьулааннык, ураты кырыктаахтык. ☉ Хищно, люто, свирепо (смотреть, вести себя)
Ыспыраанньык кутуйахха ыстанар куоскалыы ойон турда, хараҕа сиэмэхтии, адьырҕатык чэҥэрийдэ. «ХС»

ааттаа диэнтэн төхт
көрүҥ. Даша хаһыаттары нүөмэрдэринэн дэхсилии тутуталыы охсоот, босхоломмут куораттары ааттаталаан истэ. Амма Аччыгыйа
Бириэмийэлэммит дьахталлары биир-биир ааттаталаан, кэчигирэс, ып-ыраас тиистэрэ сандаарыҥнаһан киирэн бардылар. Н. Заболоцкай
Ыспыраанньык нууччалары биир-биир араспаанньаларынан, ааттарынан, аҕаларын ааттарынан ааттаталыыр. «ХС»

аат., кэпс. Эбии үлэ, эбээһинэс. ☉ Нагрузка
Общественнай ноҕурууска быһыытынан, биһиги сибэниэҕэ химия куруһуогун ыытарга [Нөнүөһэ] ананан тураҕын. С. Ефремов
Табаар эргиирэ кэҥээн, атыылааччы ноҕурууската улаатта. ПА
Ногин элбэх ноҕуруусканы ылынна: ыспыраанньык уолун кытта уруок, саха оҕолорун үөрэтии. Ю. Чернов (тылб.)

тыаһы үт. туохт. Балачча иһиллэр гына кычырҕас тыаста таһаар (хол., саҥа кэтиллибит саппыкы). ☉ Издавать достаточно слышные скрипучие звуки (напр., о новых сапогах)
[Куорат кыыһа] Туйаҕа лочурҕаата, Бачыыҥката баачырҕаата, Куруһубата куугунаата, Суһуоҕа субуруйда. Өксөкүлээх Өлөксөй. Үрүҥ дьиэҕэ ыспыраанньык тойон төттөрү-таары хааман саппыкыта баачырҕыыр. И. Бочкарев. Тэҥн. кыычырҕаа

аат. Ыраахтааҕылаах Россияҕа уонна билигин Россия Федерациятыгар уобалас (күбүөрүнэ, кыраай) начаалынньыга. ☉ Губернатор
Күбүрүнээтэр уол көрүҥ үҥкүүтүн, ырыатын көрөн, тоҕус хонон хаалбыт уонна нэһиилэ өйдөнөн тахсыбыт. Саха фольк. Күбүрүнээтэрдиин көрсүһэн: Ыспыраанньыктыын ыпсыһан, Аккыырайдыын атастаһан, Ыраахтааҕыга тиийэ ытыктанан, …… Аатыран-суолуран Адаҕыйан ааспытым. С. Зверев

даҕ. Чаҕылыччы сырдаан, дьиримнээн көстөр. ☉ Блестящий, сверкающий, сияющий
Айдар ийэтин үп-үрүҥ кылабачыгас баттаҕын имэрийэн ылла. Н. Лугинов
[Мааппа] кыламаннарыгар муус маҥан таммах уулар, быычыкаайык кылабачыгас оҕуруо курдук, долгуспахтыы түстүлэр. Н. Заболоцкай
Ыспыраанньык, кылабачыгас алтан тимэхтэрдээх киитэлин хаҥас өттүгэр иилиммит мэтээллэринэн өҥө туттубуттуу, түөһүн өтөппүтүнэн туран кэллэ. П. Филиппов