боруостаа диэнтэн холб. туһ. Көрсө түспүт дьоннору бэрт кыһыылаах соҕустук элэк-хаадьы гынан суустуу …… испитэ
Киниттэн да эмиэ син кини курдук суустаан боруостаһар этилэр. М. Горькай (тылб.)

дадай диэнтэн б
тэҥ. көстүү. [Бэһиэлэйэп] дадаҥнаабыт халыҥ Дабыыты элэк-хаадьы оҥосто олорор. Амма Аччыгыйа
[Уйбаан:] Өһүргэммитэ буолан дадаҥнаабыккын сибилигин сөпкүн көрдөрүөм! «ХС»

даҕ. Элэк-хаадьы, оонньуу-күлүү оҥостор, тэбэнэтирэр. ☉ Ироничный, насмешливый, шутливый, озорной
Бэрээдэги кэһээччи аҕыйах дьээбэлээх оҕо баара буортулуур диэн буолар. Софр. Данилов
Дабыыт Сэмэнэбис …… уутугар-хаарыгар киирбиттии, чөрбөйбүт, хараҕар дьээбэлээх уоттар кылахачыспыттар. П. Аввакумов
«Хайа, моой отчут, төһөнү бүгүн кыайдыҥ?» - Света куолаһыгар дьээбэлээх дорҕооннор иһилиннилэр. «ХС»

суустаа диэнтэн хай
аата. Туллукчаана, Эһэ Харах суустааһыныттан кыйахаммытын кыатана сатыы-сатыы, суругу аахта. В. Протодьяконов. Биһиги да тиэрмин суолталыырбыт буоллар күлүүбүт, арааһа, син барсымахтаһыах эбит. Маайы гыныы (найааҥнааһын), элэк, хаадьы, суустааһын, кыһытыы, көр, көрүдьүөс, күлүү-элэк гыныы о. д. а. «ХС»

аат эб. Аат тылы кытта туох эмэ күттүөнэ, бөрүкүтэ суоҕун, мөлтөҕүн бэлиэтиир. ☉ В сочетании с существительным подчеркивает посредственность, незначительность, несущественность чего-л.
Хаһата ханна эмэ Халыйан түспүт, Сабарай-чабычах курдук Саапыска туомнаах. Өксөкүлээх Өлөксөй
Бу эрэйдээх эмиэ киһи буоллаҕым буолан …… ырыа-оонньуу туомнаах диэн дэлби элэк-хаадьы гыныахтара этэ. П. Ойуунускай
Эһэм Слепцов Семён Мефодьевич оҕонньор ханнык эрэ үөрэх туомнаах киһи этэ. Н. Заболоцкай

туохт. Кими эмэ дэлби саҥаран, үөҕэн ык, түүр. ☉ Ругать кого-л. на чём свет стоит, проклинать, стыдить
[Сүөдэр Бэһиэлэйэп] Бэргээбит күнүгэр дьиэтигэр киҥэ-наара холлон, дьадаҥы тулаайахтары ииппитин …… үөҕэ-түрүйэ, элэк-хаадьы оҥосто олорор. Амма Аччыгыйа
Баайга бас бэринэ, киниттэн толло, титирэстии үөрэммит дьадаҥылар, кинилэри үөҕэнтүрүйэн хос ааттаан туманнаан барбатахтар. ФЕВ УТУ

аат. Элэк-хаадьы оҥосторун сөбүлүүр, үөннээх киһи. ☉ Человек, любящий язвить, подтрунивать над кем-чем-л., насмешник, шутник
Сеня элэктээччилэри намтаппыта. Эрилик Эристиин
Шура үүтүн тохпут оҕо курдук буолла. Урут куруук күлэ-үөрэ, элэктээччини кытта элэктэһэ сылдьара. Н. Кондаков
Элэктээччи дьиҥ санаатын сирэйинэн аһаҕастык буолбакка, тиэрэ эбэтэр төттөрү өйдөбүлүнэн кубулдьутан этэр. ВГМ НСПТ

даҕ.
1. Туох эмэ тума эбииликтээх, туманан тупсарыылаах. ☉ Приправленный чем-л. для вкуса
Үксэ ама асчыт астаабат, Моҕуоннар кэрэхсээбэт да, соччо сөбүлээбэт да кытай уустук тумалаах астара этилэр. Н. Лугинов
Өлөөнө сүөгэй тумалаах суораты кытта куобах быһыйын, агдакатын Сүөдэр иннигэр ууран биэрдэ. «Чолбон»
Миин кэнниттэн тумалаах хабдьылары амсайдыбыт. А. Чехов (тылб.)
2. көсп. Туох эмэ хос иэйиилээх. ☉ Имеющий, вызывающий какие-л. эмоции, сдобренный, сопровождаемый чем-л.. Элэк-хаадьы тумалаах кэпсээн
□ Ааспыт олоҕуҥ күннэрин, төһө да ардыгар аһыы, хабархай тумалаахтарын иһин, уйадыйа ахтаҕын. Софр. Данилов
Хотугу дойдум сааскы сарсыардатын Көй салгына үөрүү тумалаах! М. Ефимов

1. даҕ.
2. Үөн буолбут, үөн ыспыт. ☉ Червивый. Үөннээх тэллэй элбээбит
   □ Үөннээх эт сүгэһэрдээх, Буордаах эт аһылыктаах, Муҥутуур түөкүн аатырбыт Мин муҥнаах буоллаҕым. С. Зверев
   Оччоҕо аатырар Темза өрүс кирдээҕиттэн, кылы кырбаабыт курдук кыймаҥнас үөннээҕиттэн сиргэнэн турабын. П. Филиппов
3. көсп. Хаадьыланарын сөбүлүүр, дьээбэлээх-хооболоох. ☉ Насмешливый, хитрый, ехидный
   Тылыгар киллэрэн эрэриттэн үөрэн тойоно үөннээх баҕайытык мичээрдии-мичээрдии, эмиэ саҥаран сыыбырҕатар. Н. Якутскай
   Кыл Сэлээппэ [киһи] харахтарыгар үөннээх кыымнар көстүтэлээбиттэрэ. Л. Попов
   Диэличчи көрбүт саһархайдыҥы киэҥ харахтара туох эрэ элэктиир үөннээх кыымнарынан килбэчиһэллэрэ. «Чолбон»
4. аат суолт.
5. Элэк-хаадьы оҥосторун сөбүлүүр, дьээбэ-хообо киһи. ☉ Человек, любящий язвить, насмехаться, насмешник
   Эрэйдээҕим сонун сыыһын хайа үөннээх муокастаабыта дуу, туһалаабыттарын дьүһүнэ эбитэ дуу, ыйаабыт сириттэн киллэрэн оһох кэннигэр бырахпыттар. Амма Аччыгыйа
   [Кэтириинэ:] Тугу-тугу кыҥынайаҕын уоһуҥ иһигэр, үөннээх? Н. Түгүнүүрэп
   «Оо, үөннээх!» — эдьиийим мүчүйдэ. «ХС»
6. Дьээбэ-хообо, элэк-хаадьы. ☉ Насмешка, колкость, ирония
   Дима хайа да бэйэлээх киһи тугу эмэ ыйыттаҕына, туох эмэ дьээбэлээҕи, үөннээҕи булан эппиэттиир бэйэтэ, бу сырыыга тугу да тобула охсубатаҕа. С. Федотов
   Үөннээҕи саҥараары гыннаҕына хараҕын араастаан көрөн турулуҥнатааччы. В. Протодьяконов
   Кини дьону күллэрэрин, тугу эмэ үөннээҕи, тарбааһыннааҕы этэрин таптыыра. «ХС»
   ◊ Үөннээх сөтөл — сэллик аһаҕас, олус сыстыганнаах формата. ☉ Открытая форма туберкулеза
   Үөмэн-үөмэн Үөннээх сөтөлгө дьүөрэлэһэбин. Эриэккэс бэтиэхэ, Дьикти кубулҕат Хатан дьаарай табаах диэн Мин аххан буолабын. С. Зверев
   Кини сүүрбэ түөрт саастааҕар үөннээх сөтөл буолан, Баайаҕаттан Уолбаҕа сыарҕалаах атынан тиэллэн кэлбитэ. АЕД КЧ

аат. Ким-эмэ туох эрэ итэҕэстээҕин-быһаҕастааҕын чорботон, наһаа абалаахтык, кыһыылаахтык бэлиэтээн күлүү. ☉ Насмешка, зубоскальство над чьими-л. недостатками
Ол да сананнар, Маайаны соҕотохтуу эрэ көрүстэр, тугу да булан этиэн билбэккэ муҥнанар. Кыыс буоллаҕына күлүүтээлэгэ ордук сүрдэнэр. Н. Неустроев
Дьон улам халыҥаан төгүрүйдүлэр. Онтонмантан күлүү-элэк, мөҕүү буолла. Амма Аччыгыйа
Кыыс күлүү-элэк, хаадьы тыл ортотугар өссө турбахтаата. Н. Павлов
♦ Күлүүгэ-элэккэ бар — тугу эмэ сыыһа быһыыланан, эбэтэр сыыһа оҥорон, дьон атаҕастабыллаах, олус абалаах хаадьытыгар түбэс. ☉ Стать объектом насмешек, посмешищем (в результате ошибок или неверных действий)
«Ити быһыыгынан кимиэхэ хайҕаттаҥый? Хата бар-дьон күлүүтүгэр-элэгэр бараа инигин», — диэн аҕата кыыһын Машаны мөҕөр саҥата аан дьиэттэн иһиллэр. М. Доҕордуурап
Аны дьон-сэргэ тиийэн кэлиэхтэрэ. Онто да суох, эн ол-бу буоларгыттан дьон күлүүтүгэр-элэгэр барабыт. С. Ефремов
Дьэ бу киһи [Кирилл Васильевич] биир күлүүгэ-элэккэ барбыт идэлээх. Н. Габышев. Күлүү-элэк гын (оҥоһун) — ким эмэ сыыһатын, итэҕэһин-быһаҕаһын күлэн, олус абалаахтык, атаҕастабыллаахтык элэктээ. ☉ Издеваться, глумиться над кем-чем-л., поднять на смех кого-что-л.
Тулаайах, акаары кыыс диэн, күлүү-элэк оҥоһуннаҕыҥ аайы тоҕо барыамый? А. Софронов
Тойон Киһи ойууннарын үгүстэрин итэҕэйбэт, күлүү-элэк оҥостор. И. Гоголев
Михаил Андреевич наһаа үлэлиирин сорох учууталлар сөбүлээбэтэхтэрэ, туоратан, аһаҕастык сирэй-харах анньан, күлүү-элэк гынан, суустаан барбыттара. И. Федосеев
Кэлин даҕаны учуутал кыыһа Маня Лаврентийы күлүү-элэк гынара. Н. Габышев