саҥардыыта диэн курдук
Хараҕым олоҕо хойуоран, сирэйим уҥуох-тирии, саҥардыыҥҥыта ыарахан ыарыыттан өрүттүбүппүн туоһулуур. И. Гоголев

саҥардыыҥҥы диэн курдук
Кумахха улахан тайах саҥардыытааҕы суола олорон хаалбыт. Т. Сметанин

логлоһуй диэнтэн дьаһ
туһ. Саҥардыыҥҥыта Лена эбэ, күр муус тарын көҥүрүтэ сынньан, тус хоту логлоһута утаарбыта. И. Федосеев

көҥүрү диэнтэн хат.- күүһүр
Үллүктэнэн сыппыт хаар көҥүрүтэ ууллан, күрүлүү-харылыы уһунна. А. Федоров. Саҥардыыҥҥыта Лена эбэ кур муустарын көҥүрүтэ сынньан, тус хоту логлоһута утаарбыта, халаанын уутун халыһыта сүүрдүбүтэ. И. Федосеев

кэс I диэнтэн х-ччы аата
Бу саҥардыыҥҥыта оҕо дьиэтин биир саамай суостаах бэрээдэги кэһээччитэ этэ диэн хайдах да сэрэйбэт. Н. Заболоцкай
Арыгыһыттары, үлэ дьиссипилиинэтин, уопсастыбаннай бэрээдэги, сокуону кэһээччилэри аһынымыахха. ДьИэБ

I
салаа I 1, 2 диэнтэн бэй
туһ. Киһи кэтэҕин саламмат (өс ном.). Түөрт атахтаахтар баастарын тылларынан саланан оһоруналлар. СТП АаТ
II
кэпс., көр салайын
Саҥардыыҥҥыта бэйэлэрин да бастарын сатаан саламмат тойооскулар этилэр. Н. Лугинов

дьүһ. туохт.
1. Суон, кэтит атахтаргынан туора-маары үктээн мөдөөннүк сыҕарый. ☉ Делать медленные неровные шаги, будучи толстоногим
Саҥардыыҥҥыта эһэ сылдьыбыт эбит. Бу төттөрү-таары бадаалаабыт, сыппатах, торҕоннообут күтүр буоллаҕа. Суорун Омоллоон
2. көсп., кэпс. Бөдөҥ буукубаларынан туора-маары суруйан адаарыт (үксүгэр кыра үөрэхтээх киһи туһунан). ☉ Писать размашисто большими буквами (обычно о малограмотном человеке)
«Суох, маннык сылдьар табыллыбат»,– дии санаата Даша уонна тэтэрээт илииһин сулбу тардан ылан суруйан бадаалаата. М. Попов

аат., поэт.
1. Туох эмэ (хол., чаҕылҕан, этиҥ) охсор, силлиэрэр тыаһа-ууһа; бачыгырас сааллар тыас. ☉ Сильный, раскатистый грохот (об ударе молнии, громе)
Уордаах этиҥ Оройбор бачыгырыыра, Чаҕылҕан дапсыыра Чабырҕайбар чаҕылыйара. Урсун. Мин санньыарбын бэл сүллэр этиҥнэр Дапсыырдара да үрэйбэтэҕэ. М. Ефимов
Уоттаах сата дапсыырдаах Уордаах буурҕа ытыллар. А. Бэрияк
△ Туох эмэ ыарахан, лүһүгүрэс тыаһа-ууһа, сааллыыта (сэрии сэбин туһунан). ☉ Сильный отрывистый звук, грохот, треск (о залпе тяжелой артиллерии, выстреле боевого орудия)
Снаряд, граната дапсыыра - Сааллар налыы хотоолго, хаалыы-быстыы ыһыыта. Софр. Данилов
Саҥардыыҥҥыта Кыһыл Аармыйа Киев куораттан фашистары уот дапсыырынан утаарбытын кэпсээтэ үөрэхтээх дьахтар. Амма Аччыгыйа

аат., эргэр.
1. Ыраах сиргэ таһаҕаһы атынан таһар, тиэрдэн биэрэр киһи. ☉ Тот, кто занят перевозкой грузов на лошадях, возчик
Тайҕа таһаҕасчытын үлэтэ кытаанах үлэ. Амма Аччыгыйа
Саҥардыыҥҥыта куораттан Сабардам таһаҕасчыттара тахсыбыттара. Болот Боотур
Кини онно «Дальстрой» диэн НКВД дьулаан сурахтаах тэрилтэтигэр биир кэмҥэ таһаҕасчытынан сылдьыбыта. «ХС»
2. Ыарахан таһаҕаһы таһарга аналлаах, онно үөрүйэх ат. ☉ Ломовая лошадь, тяжеловоз
Мин ити атахтарынан быстыбыт сүөһүлэри, төһө да таһаҕасчыт буолбуттарын иһин, соччо ахсарбаппын ээ. Эрилик Эристиин
Таһаҕасчыт, сүүрүк, сэлиик, дьоруо боруоданы тэнитиэххэ. С. Васильев
Холкуос Хонойор диэн таһаҕасчыт атын олус хайгыыр. ЗМТ ЫаЫКК

туохт. Ыраахтан киһини ыҥыран биитэр тугу эмэ этэн хаһыытаа, үөгүлээ. ☉ Громко, протяжно кричать или звать кого-л. издали
Ылдьаана ойуур саҕатын кэрийэ сылдьан ыҥыра, ыһыытыы сатыыр. Н. Якутскай
Бай, иннигэр ыгылыйбыт куолаһынан киһи ыһыытыыр. И. Гоголев
Ыһыытаан, буойан көрөллөр да, оҕолор истибэттэр, эбии тэбиэһирэн айдааннара үксүүр. КК
◊ Үрэх (үрүйэ) ыһыытыыр баһа көр бас II
Дьарҕаалаах бөһүөлэгэ Индигир үрэх ыһыытыыр баһын диэки турара. И. Федосеев
Лааҕырдара үрэх ыһыытыыр баһыгар, саҥардыыҥҥыта аҕай хараҕын далыттан сүппүт үрдүк хайа тэллэҕэр баар. Тумарча
Үрүйэ ыһыытыыр баһынааҕы хатыҥ былаастаах талах ойуур имириир тыыннааҕы мэлдьэспиттии иһийбит. «Кыым»