сумерки || сумеречный.

ранние сумерки; боруҥуй буолла наступили ранние сумерки.

поэт, сумерки; тьма; түүҥҥү барык түһүүтэ наступление вечерних сумерек.

сумерки; биһиги киэһэ борук-сорукка кэллибит мы приехали вечером, в сумерках.

1. сумерки, полумрак; үдүк-бадык буолуута при наступлении сумерек,. в сумерки; 2. смутно, неотчётливо, неясно; үдүк-бадык өйдүүбүн смутно помню.

1. утренние сумерки, предрассветный полумрак; ранний рассвет; үөл-дьүөлгэ в утренние сумерки; 2. смутно, неясно (помнить, видеть); ол түбэлтэни үөл-дьүөл өйдүүбүн тот случай я помню очень смутно.

сумерки, полумрак || сумеречный; сырдык-хараҥа былдьаһыыта в сумеречный час; сырдык-хараҥа буолла наступили сумерки # сырдыкка-хараҥаҕа киир = находиться в состоянии кризиса (напр. при болезни); сырдыкка-хараҥаҕа түһэр = усиленно торопить кого-л.

1. сумерки (вечерние, утренние); имик-симиккэ турбутум я встал (в дорогу), едва забрезжил рассвет; 2. нареч. * слабо, со слабым мерцанием *(об огне, свете); **уот имик-симик умайар огонь горит, слабо мерцая.

I 1) вечерние сумерки, вечерний полусвет; вечерняя, потухающая заря; им сүттэ настала тёмная ночь (букв. вечерний полусвет исчез); 2) ранний рассвет; им бүтэй до рассвета; им бүтэйинэ барбыт он уехал до рассвета, он уехал затемно # атаҕын иминэн см. атах ; илиитин иминэн см. илии.
II метка, клеймо, тавро (на животном); сүөһүнү иминэн бил = узнавать скот по метке # имиттэн сүт = или имниин сүт = (или быһын =) бесследно исчезнуть; имиттэн быс = (или сүтэр =) уничтожить, стереть с лица земли.

аат.
1. Ойуур ортотугар эбэтэр саҕатыгар кыра ырааһыйа. ☉ Лужайка посередине или на опушке леса
Ойуур хонноҕор үчүгэйкээн көбүс-көнө күөх дьэллэҥ ортотугар …… күрүө оҕотун туппуттар. Болот Боотур
2. Сарсыарда халлаан сырдаан эрэр кэмэ, сарсыардааҥы үөл-дьүөл. ☉ Время рассвета, предрассветные сумерки
Тыҥ хатыыта, сарсыарда дьэллэҥҥэ Хайыһарым кыыдамныыр суолун …… Чолбон төлөнө сырдатар. Л. Попов
◊ Дьэллэҥ кулгаах фольк. - даллаҕар, аһаҕас, истимтиэ, чуор кулгаах. ☉ Широко расставленные, оттопыренные, чуткие уши
Үүннээх-тэһииннээх Үтүө тылбын Икки тэргэн ый Ньэмиэтэ буолбут Дьэллэҥ кулгааххар Таба тайан, көрө билгэлээ. Таллан Бүрэ